Bijzin

Kural tek satır: bu kelimelerden sonra fiil sona gider. Zor olan yanı, bir A2 mesajının her zaman yapmak zorunda olduğu iki iş için bu kurala ihtiyaç duymanızdır — bir gerekçe sunmak ve birinin söylediğini aktarmak. Yani kural durmadan devreye girer, üstelik tam da zaman baskısı altında kurduğunuz cümlelerde. İlk dakikadan sonra öğrenecek bir şey kalmaz; doğru yapılacak çok şey kalır.

Schrijven bölümü, puanlar da oradadır: gerekçe isteyen her görev bir omdat cümlesi doğurur, bir mesajı aktaran her görev bir dat cümlesi doğurur. Sınav elle yazılır, bu yüzden yanlış bir fiil konumu sessizce düzeltilemez. Lezen bölümünde anlamayı da belirler — `Wij vragen u het formulier terug te sturen zodra u het ingevuld hebt` diyen bir mektup, ihtiyacınız olan bilgiyi bir yan cümlenin sonuna koyar; fiili ortada bekleyen okur yanlış kelimede durur.

omdat ik ziek ben

Gerekçe. Sınavda en çok ihtiyaç duyulan yan cümle.

dat ik morgen kom

Söyleneni ya da yazılanı aktarmak. zeggen, schrijven, denken, weten, horen fiillerinden sonra gelir.

als het regent

Koşul. Cümlenin başında da gelebilir; o zaman virgülden sonra ana cümle devrik olur.

of de les doorgaat

«olup olmadığını» anlamındaki of, vragen ya da weten fiilinden sonra gelir. «veya» anlamına gelen of değil.

Omdat ik ziek ben, kom ik niet.

Başta gelen yan cümle 1. konum sayılır, bu yüzden ana cümle devrilir: kom ik.

… omdat ik naar de dokter moet gaan.

İki fiil de sona gider, şu sırayla: önce yardımcı fiil, sonra mastar.

• Ik kan donderdag niet komen, omdat ik moet werken.

  ✗…, omdat ik moet werken niet.

  moet son kelimedir. Öğrenciler omdat ik moet werken’i doğru yazar, bir cümle sonra omdat ik werk moet yazar — kural yerinde duruyor; dikkat durmuyor.

• Ik hoorde dat de cursus in september begint.

  ✗Ik hoorde dat de cursus begint in september.

  dat, begint fiilini sona yollar. Bir şeyi aktarmak için ihtiyacınız olan cümle budur ve fiilin en sık İngilizce ya da Arapça sıralamanın koyacağı yerde kaldığı cümle de budur.

• Als u niet kunt komen, belt u ons even.

  ✗Als u niet kunt komen, u belt ons even.

  Aynı anda iki kural: als cümlesinin sonunda kunt komen, ana cümlede ise belt u — çünkü yan cümle 1. konumu aldı. İkisi ya birlikte doğru olur ya da birlikte yanlış.

• +İstisna 1

  want bu kelimelerden biri DEĞİLDİR. İki ana cümleyi birleştirir ve hiçbir şeyi değiştirmez: `Ik kom niet, want ik ben ziek`. omdat ile want aynı anlama gelir ama tam tersi davranır; emin değilseniz want seçmek bu yüzden güvenli yoldur — cümle her iki durumda da doğrudur ve want sizden hiçbir şey istemez.

• +İstisna 2

  Sonda iki fiil varken gerçek Hollandacada iki sıra da görülür — `omdat ik moet werken` ve `omdat ik werken moet`. Birincisi çok daha yaygındır ve yazmanız gereken odur; ikincisini kurmanız gerekmez, yalnızca okurken karşınıza çıkar.

• ✗omdat’ı doğru yapıp sonra want’a da aynı muameleyi etmek ve `want ik ziek ben` üretmek. İkisi birbirinin yerine geçiyormuş gibi görünür, ama geçmez.
• ✗Yan cümle başta geldiğinde ana cümlenin devrildiğini unutmak. Virgül kuralın sonu değil, ortasıdır.
• ✗Cümle uzadıkça kuralı kaçırmak. `omdat ik morgen met mijn zoon naar het ziekenhuis moet` alıştırma yaptığınız hâlden dört kelime daha uzundur ve moet işte orada yerinden kayar.